News-Details

Conflict denter tradiziun e religiun

06.03.2019

DA HANS HUONDER / ANR

Las proximas jamnas ei Tony Nwachukwu – il frar da sur Ozioma Nwachukwu ch’ha pastorau plirs onns en Surselva – sin turnea atras il Grischun. Denter auter presenta el siu cudisch «Die Frau meines Mannes». Igl onn 2009 ei Tony Nwachukwu vegnius enconuschents en Tiaratudestga ed en Svizra en tras la pictura davart il fomaz dall’ovra caritativa Misereor ed entras pliras exposiziuns en pleivs en connex cul project da partenadi Mbara Ozioma. Quei project era vegnius iniziaus da siu frar sur Ozioma ch’ei staus engaschaus ella pastoraziun el territori tudestg e romontsch, denter auter sis onns en Surselva. Uss ei Tony Nwachukwu returnaus ell’Europa. En differents loghens dil Grischun expona el il proxim temps ses maletgs e prelegia ord siu cudisch «Die Frau meines Mannes». Il cudisch descriva il conflict denter tradiziun, societad e religiun en Nigeria sco era en autras tiaras africanas. «Jeu less ch’il vest sappi che nus havein autras tradiziuns e che quellas vegnien era acceptadas e respectadas. Mo lu savein nus viver en pasch in sper l’auter.» In dils conflicts ein ils aspects tradiziunals dalla famiglia: «La cultura nigeriana ei en quei connex autra che las pretensiuns dalla baselgia catolica.» Tenor la tradiziun nigeriana astga mintga um haver pliras dunnas e cun tut quellas era affons. La baselgia catolica accepta buca quei e per quei motiv vegn fatg squetsch sin quellas famiglias grondas.

«Die Frau meines Mannes». Aschia senumna in cudisch da Toni Nwachukwu, in frar da sur Ozioma Nwachukwu ch’ha pastorau pli baul en Surselva. Cun siu cudisch ed ina collecziun da maletgs eis el sin turnea atras il Grischun las proximas jamnas. Tony Nwachukwu ei naschius 1959 el sid dalla Nigeria nua ch’el ei engaschaus aunc oz sco artist e nua ch’el meina in’atgna gallaria d’art. Ils motivs da ses maletgs da batica e sias sculpturas da lenn derivan dil min tgadi african e stattan el camp da tensiun denter cultura veglia e civilisaziun moderna. Puncts essenzials en sia lavur ein era temas religius dil temps avon e suenter la colonialisaziun. Sco autur sefa tschenta el en sia nova ediziun da cudisch «Die Frau meines Mannes» surtut dalla situaziun dallas dunnas en Nigeria. Igl ei sia ferma
intenziun da procurar che las dunnas survegnien ina nova rolla ell’Africa che daventa adina pli moderna. Tony Nwachukwu ei dil reminent commember dil cussegl dalla fundaziun Mbara Ozioma.

Differentas staziuns
Dils 8 entochen ils 24 da mars 2019 ei Tony Nwachukwu sin turnea atras il Grischun. En quei temps ein exposiziuns da ses maletgs previdas sco era dis d’acziun, luvratoris, prelecziuns e survetschs divins. Ina part dils daners ord la vendita da sias ovras va en favur dil project da svilup Mbara Ozioma. Dapi varga diesch onns s’engascha quel per ina migliur persistenta dallas cundiziuns da viver dils habitonts dad Umunumo, ina vi schnaunca el sid dalla Nigeria. Cun bia engaschament promovan voluntaris il svilup economic, social ed educativ dalla regiun. Il project Mbara Ozioma ei era vegnius eligius dalla baselgia evangelic- reformada dil Grischun sco project da Tschuncheimas dils onns 2019 entochen
2021. En quels treis onns van las collectas medemamein en favur da Mbara Ozioma. Sin sia turnea atras il Grischun stattan denton buca mo ses maletgs el center, mobein era in cudisch. «Die Frau meines Mannes» ei ina publicaziun che sefatschenta dalla rolla dalla dunna, respectivamein dalla famiglia e la societad en Nigeria sco en autras tiaras africanas.

Tradiziun e religiun
«Denter il maletg catolic ed il tradiziunal pertuccont igl aspect familiar exista ina gronda differenza. Tenor la baselgia duei igl um haver ina suletta dunna ed ils affons cun quella. La tradiziun en nossa tiara ei denton in’autra e quella sebasa aunc adina sil temps avon la colonialisaziun», di Tony Nwachukwu. Aschia dat ei en Nigeria tier famiglias catolicas savens umens cun pliras dunnas e plirs affons da quellas: «Quei vegn buca tolerau dalla baselgia catolica e las famiglias – respectivamein
ils affons – vegnan suttamess ad in squetsch social.» La famiglia tradiziunala ei en quei senn in construct sur pliras generaziuns e schlatteinas: «Aschia vegn il quinau d’ina dunna numnaus da quella
era um. Tier ina famiglia cun in um e pliras dunnas sco era affons san ins plidar d’ina societad, pertgei tut ils affons han lu pliras mummas. Quella gronda fami glia setegn lu era ensemen, era el senn economic.» Il conflict cun la baselgia catolica sedat quei mument ch’in um ha maridau en baselgia, sa denton buca maridar leu ina secunda dunna. «El senn tradiziunal sa in um haver pliras dunnas e cun ina fiasta vegn ina tala colligiaziun lur era commemorada», di Tony Nwachukwu. Squetsch vegn denton era fatg sils umens, excommunicond quels suenter haver affons cun ina secunda ni tiarza dunna.

Squetsch sin las dunnas
Surtut las dunnas buca maridadas en baselgia e ch’han affons vegnan suttamessas ad in grond squetsch entras la baselgia catolica. «Cheu vegn smanatschau cul giavel e cugl uffiern. Deplorablamein ei la religiun lu era in instrument pil squetsch economic sin quellas dunnas e lur affons», constatescha Tony Nwachukwu. Da l’autra vart exista denton era in squetsch sin dunnas ch’han insumma buc affons: «Per esser acceptada sto ina dunna haver affons.» Cun siu cudisch «Die Frau meines Mannes» less igl autur svegliar la capientscha dil vest per las tradiziuns africanas: «Jeu giavischel il respect enviers las tradiziuns dils auters per che tuts sappien viver en pasch in sper l’auter. Bein enqual caussa funcziuna auter tier nus. Aschia havein nus era ina schientscha empau autra pertuccont l’economia ed il capitalissem. Sche nus fagein ina buna fatschenta envidein nus silsuenter ad ina gronda fiasta e duvrein si quels daners. El vest vegnan ils daners investai adina vinavon per aschia far aunc meglieras fatschentas.» Ina problematica ch’igl autur nige rian tematisescha ei era l’egualitad denter dunna ed um: «Cheu sentin nus uss ina migliur, surtut tier famiglias dil stan miez e da quellas dat ei pli e pli.» Tenor la tradiziun ei la dunna denton aunc adina quella che vegn alla cuorta per exempel tier artar. Tony Nwachukwu constatescha ch’il cumbat denter religiun e cultura semanifestescha aunc adina mintga di en Nigeria.