News-Details

Tendenza d’in na era a Sumvitg

16.02.2017

Sco a Tujetsch vegn era a Sumvitg il pievel a stuer decider davart l’iniziativa «Lantschar contractivas da fusiun ella Cadi». La suprastonza communala da Sumvitg propona in na. A Mustér decida il cussegl da vischnaunca venderdis proxim, leu propona la suprastonza communala in gie. Enconuschentamein ha la suprastonza communala da Tujetsch proponiu al cussegl da vischnaunca da refusar l’iniziativa. Quel ei suandaus la proposta aschia che la radunonza da vischnaunca ha ussa da decider definitivamein. Il mardis ha la suprastonza communala da Sumvitg tractau l’iniziativa «Lantschar contractivas da fusiun ella Cadi». Sco quei ch’il president communal Armin
Candinas ha detg sin damonda dall’Agentura da novitads rumantscha propona ella alla radunonza communala da refusar quella. La radunonza communala ha liug probablamein igl avrel.

Analisar las pusseivladads

«Nus essan encunter l’iniziativa, mo dil meini da menar discussiuns davart tuttas pusseivladads da collaboraziun intercommunala», di Candinas. Aunc negina decisiun han las vischnauncas da Trun e Medel priu. Sco quei che Dumeni Tomaschett, president communal da Trun, ha detg enviers l’anr vegnan las decisiuns ellas autras vischnauncas ad esser decisivas: «Sche Tujetsch di na ei la caussa liquidada. Quei vul denton buca dir ch’ins sappi buca menar vinavon discussiuns davart eventualas cooperaziuns, era mo denter singulas vischnauncas.» La suprastonza communala da Medel vul decider proximamein davart l’iniziativa: «Nus spitgein buca sin la decisiun da Tujetsch», di il president communal Peter Binz. Il na d’ina suletta vischnaunca tonscha gia per che l’iniziativa seigi nunvaleivla ella fuorma inoltrada. «Sche las vischnauncas che dian gie ein promtas da menar denter ellas las contractivas da fusiun ei quei pusseivel era senza quella ni quellas che dian na. L’iniziativa fuss lu buca valeivla en quella fuorma, mo il text da quella savess valer tonaton sch’il giavisch fuss avon maun», di René Epp dil comite d’iniziativa.

Mustér propona in gie
A Mustér decida il cussegl da vischnaunca venderdis sera davart l’iniziativa «Lantschar contractivas da fusiun ella Cadi». La suprastonza communala propona d’acceptar ella. En siu messadi per mauns dil parlament scriva ella: «Nus essan dil meini ch’ei seigi giustificau d’acceptar l’iniziativa sco era da menar las discussiuns necessarias e las contractivas da fusiun. Quei secapescha ord vesta che Mustér ei oz il center dalla Cadi e ch’ina eventuala fusiun duei midar nuot vid quella situaziun.» Quella pretensiun ei clara. Il president communal Robert Cajacob argumentescha ella suandontamein: «Sch’ei dess ina suletta vischnaunca ella part su dalla Surselva stuess quella haver in center. Tenor nies manegiar savess Mustér ademplir quella funcziun. Quei vul denton buca dir ch’ei vegness centralisau tut cheu.» La suprastonza communala da Mustér scriva plinavon el messadi: «Ina fusiun dallas tschun vischnauncas ad ina vischnaunca fuss segiramein in grond pass, in pass che sto e duei denton vegnir ponderaus bein.»

Reponderar las structuras
Sco quei che la suprastonza communala da Mustér constatescha ein las pretensiuns aschibein davart dalla confederaziun e dil cantun, mo era dalla populaziun carschidas cuntinuadamein ils davos onns: «Cun quei svilup han buca mo las vischnaunas pintgas da sbatter, mobein era vischnauncas pli grondas, quei che sforza ellas da reponderar lur structuras. Ei vegn era pli e pli grev d’occupar ils posts politics ellas vischnauncas. Adina pli paucas persunas han la pusseivladad e la perschuasiun da star a disposiziun per in mandat politic.» L’iniziativa «Lantschar contractivas da fusiun ella Cadi» ei vegnida inoltrada l’entschatta december allas tschun vischnauncas pertuccadas. Tut en tut ei vegniu rimnau 925 suttascripziuns. L’iniziativa lantschada d’in comite consistents da René Epp da Sedrun, Donat Albin da Trun, Remo Decurtins da Sumvitg, Ursin Venzin da Medel e Simon Bisquolm da Mustér persequitescha la finamira da menar discussiuns davart ina fusiun dallas vischnauncas da Trun, Sumvitg, Mustér, Medel e Tujetsch.