News-Details

«Per mintga pensum drova ei persunas scoladas»

24.06.2020

DA HANS HUONDER/FMR

Igl onn vargau eis ei stau exact diesch onns dapi che l’organisaziun dils Pumpiers Sursassiala ei vegnida en funcziun. Il cumandant Gion Tenner ei perschuadius che quei ei stau il sulet dretg pass. Malgrad la fusiun restan las sfidas, surtut era pertuccont persunal.  Igl onn vargau han ils Pumpiers Sursassiala stuiu intervegnir en 44 cass. Persuenter han els impundiu rodund 530 uras. 313 uras ein els stai engaschai tiels siat incendis succedi en ina dallas treis vischnauncas. S’augmentaus ils davos onns ei il survetsch per tiarzas persunas. Igl onn vargau ha ei dau 17 tals cass. Leutier ein vegni sis accidents da traffic e menaschi sco era ulteriurs eveniments. Il corp consista da pumpieras e pumpiers da tuttas treis vischnauncas. Il menaschi ei carschius ed ei vegnius optimaus successivamein ils davos onns.

FMR: Igl onn vargau han ils Pumpiers Sursassiala astgau festivar il giubileum da 10 onns. Tgeinina ei la pli impurtonta enconuschientscha che Vus haveis fatg en quei emprem decenni dall’organisaziun?

Gion Tenner: La fusiun dils corps da pumpiers ei en sesez stada mo in’engrondaziun dil territori e dil diember da persunal cumparegliau cugl anteriur corp da pumpiers da Mustér. Las enconuschientschas ein vegnidas pér il mument ch’jeu sundel staus involvius en ulteriuras fusiuns da corps. Aschia sai jeu oz ch’igl ei stau ina buna idea da mischedar ils pumpiers dallas treis vischnauncas gia dall’enstchatta enneu. In’unitad ei gie mo pusseivla sche tuts enconuschan tuts. Era eis ei stau impurtont da sincronisar las leschas communalas per che tuts pumpiers vegnien tractai tuttina. Quei pass havevan nus buca fatg all’entschatta e quei ha caschunau dabia malaveglia.

40 entochen 50 intervenziuns

Co ei l’organisaziun secumprovada?

L’organisaziun ei secumprovada sin divers camps ed en mintga cass. Nus purschin oz sigl entir territori in survetsch fetg professiunal. Entras in pli grond territori dat ei era dapli alarms. Veva Medel avon la fusiun forsa mintga secund onn in alarm vegnan cunzun ils pumpiers dall’emprema intervenziun alarmai pliras ga ad onn. En tut havein nus rodund 40 entochen 50 intervenziuns – pli pintgas e pli grondas – quei che dat rutina e pren era naven la nervusadad. Las intervenziuns vegnan exequidas cun dapli savida ed entras quei capetan meins sbagls. In secund punct ei la modernisaziun digl equipament che fuss mai stada pusseivla allas singulas vischnauncas. Il medem mument ei il diember da persunal vegnius reducius massivamein. Cun pli paucs pumpiers e megliers mieds prestein nus oz in survetsch optimau ch’ei buca cumparegliabels cun nossas prestaziuns d’avon la fusiun. Tut quei ei cumbinau cul tierz punct, numnadamein che las vischnauncas investeschan in tierz pli pauc mieds finanzials ch’avon la fusiun. In quart punct pertucca la recrutaziun da cader: Entras in pli pign diember da pumpiers cun persunas selecziunadas ei la schanza da survegnir bien cader bia pli gronda. In bien equipament motivescha las persunas da separticipar als exercezis da pumpiers. Nus essan pia daventai bia pli effectivs en tuts graus.

Tgei stuess vegnir migliurau ni meglier detg: En tgei grau eis ei aunc buca reussiu da contonscher igl optimum?

Il mument essan nus vidlunder d’optimar il concept da basa staus elaboraus avon 12 onns. Quel planisescha ils proxims diesch onns. Sper la part finanziala stuein nus era sefatschentar cul problem dalla depopulaziun, cunzun ella Val Medel. La damonda che setschenta: Co savein nus garantir in optimum da segirtad era sche nus havein mo paucs pumpiers igl emprem mument sil plaz? Era
stuein nus optimar il menaschi e la scolaziun. Il temps da corona ha sfurzau da studegiar novas modas da scolar, quei ch’ei era reussiu. San ins surprender da quels models era el futur? Co savein nus optimar la scolaziun dils pumpiers senza pretender dad els dapli engaschi da temps, far pia la scolaziun pli persistenta? Tier tut quellas damondas havein nus aunc potenzial da semigliurar.

La depopulaziun  fa quitaus

Co vesa ei ora cun persunal egl avegnir, surtut era per exempel a Medel cun ina fetg schliata demografia?

La depopulaziun ei ina fetg gronda sfida, cunzun en Val Medel. Nies problem ei ch’ils giuvens bandunan la val. Nus duvrein persunal el liug. Ferton che Mustér ha ina gliesta da spetga, Tujetsch gest aunc avunda persunal, battin nus a Medel cun munconza da persunal qualificau. Buca mo pumpiers engaschai vegnan duvrai, mobein cunzun era persunas ch’ein promtas da sescolar e surprender funcziuns da cader. Igl emprem mument ei decisivs e dapli savida che quellas persunas han e pli gronds ei igl effect sil decuors dall’intervenziun.

Il parc da vehichels ed indrezs pil cumbat da catastrofas ei modernisaus. Dat ei tonaton aunc infrastructura che maunca?

Igl atun metta il cantun Grischun a disposiziun a nus in ventilatur a gronda prestaziun. Quei ei la davosa investiziun pli gronda che maunca aunc en nossa regiun. Silsuenter eis ei daveras aschia che nus vein contonschiu, cun pintgas excepziuns, in stan modern, adequat al temps e cumparegliabels cun corps dalla medema classa. Aschia vegn il proxim decenni ad esser dedicaus al manteniment dil stan actual e da tener quel per mai piarder la coincidenza. Ina buna planisaziun ei la basa leusuenter.

Ei drova glieud  bein scolada

Tgei impurtonza ha la basa da Sursassiala per la regiun en general (pass, baghetgs gronds, AlpTransit)? Savess la basa eventualmein aunc surprender ulteriuras incaricas egl avegnir?

L’impurtonza ei fetg gronda. Nus essan part dad in sistem, sco mintga corp da pumpiers era. In exempel: Duront il temps da corona essan nus vegni dumandai dallas Viasfier federalas schebein nus sappien garantir l’intervenziun. In na havess muntau ch’ins stoppi prender mesiras specialas el tunnel da basa dil Gottard e consequentamein reducir il traffic. Per tut nossas incaricas ella regiun essan nus semtgai ed equipai. Adina stat in concept dil cantun davostier che regla tgei incumbensas ed era tgei mieds ch’in corp drova – aschia era tier nus. Da niev segidein nus cul Survetsch da salvament 144 e purschin duront la notg ni tier situaziuns specialas il survetsch da transport. Mintga pensum ei cumbinaus cun persunas che ston vegnir scoladas. Aschiditg che quellas ein promtas da s’engaschar e lur patruns promts da schar bandunar da tuttas uras il plaz da lavur savein nus mantener il status quo.

In menaschi grond sco ils Pumpiers Sursassiala ha segiramein era finamiras pigl avegnir. Tgeininas ei quei?

Nezegiar las sinergias ella regiun

Nossa planisaziun tochen 2030 ei madira per las instanzas politicas. Dalla vart operativa havein nus claras indicaziuns: Optimar il menaschi, mantener la qualitad ed adina puspei sedumandar sche nus essan silla dretga via. La finamira ei dad esser adina in pass ordavon per ch’ins stoppi buca reagir, mobein sappi agir cu zatgei capeta. Quei pretenda buna scolaziun da tuts, engaschi e contacts suls cunfins ora e cunzun mai star eri. In ulteriur factur impurtont ei la collaboraziun. Nus collaborein oz culs pumpiers da Sumvitg/Trun, Andermatt, Olivone, Biasca ed Erstfeld. La pli impurtonta collaboraziun sto succeder cun nos pumpiers vischins sursilvans. Cunzun la collaboraziun cun Sumvitg/Trun san ins intensivar. Franc fa ei negin senn da fusiunar, denton stuein nus nezegiar sinergias persunalas e materialas per che tuts profiteschien. Savens ein ils problems ils medems, daco duei mintgin encurir persuls soluziuns? Cunzun ils commandos ston prender a pèz quei: Funcziuna il tgau, funcziuna era il rest.

Era la digitalisaziun freina buc avon las portas dils pumpiers ed adina dapli tecnica vegn integrada. Gia oz eis ei pusseivel da scolar pumpiers en simulaturs e cameras termicas, e sistems da communicaziun ein integrai en capellinas. En quei connex vala ei lu puspei la peina da giudicar tgei che fa senn e tgei buc. Tschercadas ein denton segir ideas regiunalas e buca localas.

 

Las incaricas dils Pumpiers Sursassiala

– survetsch general da pumpiers tenor leschas che cumpeglia salvament e segirtad per persunas, animals, ambient e beins materials
– center per l’intervenziun sin via e viafier
– center d’intervenziun pil tunnel da basa dil Gottard
– center per l’intervenziun cun autoscala
– center pil cumbat da prighels ABC (atomars, biologics e chemics)
– basa da material per cumbatter incendis d’uaul
– sustegn da transport per Survetsch da salvament 144
– basa da ventilatur a gronda prestaziun (naven digl atun 2020)