News-Details

Il destin da «La Pendenta» dependa dalla finanziaziun

16.12.2021

La punt pendenta sur il Rein da Mustér a Mumpé Medel ei calculada cun cuosts da 1,8 milliuns francs. 1,1 milliuns francs ston vegnir dall’interessenza privata. Pigl auter ei il project madirs per vegnir realisaus. Da vart dil Cantun dat ei apparentamein buca pli grondas resalvas.

Hans Huonder/FMR

«El rom dalla secunda preexaminaziun dil project havein nus survegniu dil Cantun in clar signal che la punt pendenta seigi realisabla aschia. Da sclarir ein ussa aunc sulet entgins detagls», di il coniniziant dalla punt, Christian Loretz. L’Uniun La Pendenta che ha remplazzau dacuort la cuminonza d’interess ch’era seformada per quei project, quenta era buca pli cun gronda opposiziun dallas organisaziuns digl ambient. «Nus savein buca exclauder quei, mo essan da principi dil meini che nus hagien adempliu ussa tuttas pretensiuns ch’ein vegnidas fatgas gia tier l’emprema preexaminaziun dil project», di Wendelin Jacomet. Las proximas jamnas duei il plan general d’avertura vegnir surluvraus ed el decuors dalla primavera e la stad duei quel passar las tortas politicas. Sil pli tard igl atun vul l’uniun allura inoltrar la damonda da baghegiar per la punt. «La finamira ei da baghegiar ella 2023 per aschia saver arver ella la stad, sil pli tard igl atun 2023», di Wendelin Jacomet. Cun quei plan da termins ha l’uniun ussa in onn retard silla finamira oriunda: «Il process politic ha frenau il project.»

La finanziaziun ei decisiva

La punt pendenta cuosta 1,8 milliuns francs, inclusivmein la planisaziun e 100 000 francs che la vischnaunca ha gia impundiu pil project. «Da quella summa lein nus recaltgar 1,1 milliuns francs da privats ed instituziuns. 700 000 francs duein vegnir dil maun public, denter auter dalla vischnaunca», di Wendelin Jacomet. Avon in onn havevan ils iniziants denton aunc puntuau: «Sche pusseivel duei la vischnaunca buca vegnir engreviada finanzialmein.» Recaltgar la summa da 1,1 milliuns francs da persunas privatas, fatschentas, organisaziuns ed instituziuns astgess esser ina dira nusch. «Nus essan perschuadi che quei reussescha. Cun quei engaschament finanzial lessen nus mussar alla vischnaunca che la punt ei giavischada», di Christian Loretz. L’uniun ha era gia ina clara finamira tgei che duei succeder culla punt suenter la realisaziun. «Lu duess la vischnaunca surprender ella e procurar pil menaschi», puntuescha Wendelin Jacomet.

La pli liunga dil Grischun

Cun rodund 300 meters vegn la punt pendenta – construida cun sugas d’itschal ed in plantschiu da lenn – da S. Gada a Ragischs sut Mumpé Medel, ad esser la pli liunga dil Grischun. Il pli ault punct tiel funs dalla val cul Rein anteriur mesira 100 meters. La punt duei esser ina colligiaziun pils vischins da Mumpé Medel cun Mustér, mo lu era in magnet turistic. «Ella savess esser ina grond’attracziun dalla Via franciscana da Constanza a Padua. Ella cumpletescha denton era la Via romana veglia da Mustér sur Mumpé Medel en direcziun Lucmagn», puntuescha Christian Loretz. Als da Mumpé Medel savess ella era survir sco passadi muments che la via cantunala ellas Ruinas ei serrada, sco igl ei stau il cass pliras ga ils davos onns. S. Gada ei buca lunsch naven dalla staziun d’Acla da Fontauna dalla Viafier Matterhorn Gottard. La vischinonza al traffic public ei pia optimala. Tenor ils iniziants fuss la punt pendenta l’ideala colligiaziun era per turas da skis, gianellas ni per serender silla via da scursalar a Mumpé Medel. «La vischnaunca ei lundervi da cumprar ils stabiliments d’Arma Suisse a Ragischs e l’Uniun Fortezia Stalusa fuss allura promta d’offerir leu ina purschida per indigens e turists. Era sco access a quei areal fuss la punt optimala», di Wendelin Jacomet.

Partenza dalla campagna

«Per saver realisar la punt essan nus dependents dil sustegn dils indigens ed era dils possessurs da secundas habitaziuns che han in representant ella suprastonza dall’uniun. Cun ina contribuziun denter 30 e 100 francs san ins daventar commembra ni commember da noss’uniun», puntueschan ils iniziants. Commembers seigien beinvegni era per s’engaschar ni semplamein era per vegnir cun bunas ideas. Quels dis ha la campagna da rimnar daners entschiet. «Nus havein scaffiu ina homepage (www.pendenta.ch), lein s’engaschar sillas medias socialas, derasar ina carta da participaziun ed era empruar da finanziar ina part cun’in acziun da crowdfunding», di Christian Loretz. Medemamein spera l’uniun da survegnir ina contribuziun essenziala dil Cantun el rom dall’activitad dil traffic plaun. Tier la vischnaunca ha l’uniun aunc buca spluntau: «Quei lein nus far quei mument che nus havein rimnau 1,1 milliuns francs.»

In’attracziun turistica

D’ina vart duei la punt pendenta da S. Gada a Ragischs esser ina colligiaziun pil mintgadi, da l’autra vart in’attracziun turistica. «Las frequenzas generadas da punts pendentas sco attracziuns turisticas en differents loghens muossan ch’ellas ein vers magnets», puntuescha Christian Loretz. La punt «Geierlay» en Germania attili mintg’onn 250 000 visitaders, quella dil Sattel 100 000 e la Ponte Tibetana el cantun Tessin rodund 50 000 persunas.

«La punt pendenta savess esser ina grond’attracziun dalla Via franciscana da Constanza a Padua.»

Christian Loretz, in dals iniziants

dalla punt pendenta