News-Details

Treidubla fiasta el vitg da Segnas

29.08.2017

DA PAUL DUFF / ANR

La dumengia vargada ha in grond pievel festivau treidubla fiasta el vitget da Segnas. Gest il di da perdanonza da sogn Roc, il secund patrun-baselgia, ha il chor viril festivau ils 100 onns dapi si’existenza. Tier quella caschun ein nov cantadurs vegni honorai per lur liunga fidonza al cant sacral. Da bun’ura cloman ils zenns dalla pintga e biala baselgia dil vitg avdonts e hosps dalla fiasta al survetsch divin. «Igl ei bi da celebrar la sontga Messa avon ina baselgia emplenida.» Cun veseivel plascher arva sur Pius Wenzin il survetsch divin e beneventa la famiglia da fiasta. Ils umens dil chor viril intoneschan il Kyrie dalla messa da s. Leci dil cumponist indigen Duri Sialm. «Quei ei ina greva ovra cun biara variaziun. Vus haveis cantau fetg bein. L’orgla ha in’impurtonta part ellas canzuns e suonda si’atgna melodia sco ina vusch supplementara.» Quei laud vegn dil president dall’Uniun ceciliana dalla Surselva, Albert Spescha. Sur Marcus Flury, preses da tal’uniun, fa el priedi da fiasta menziun dalla cuminonza ligionta ch’il salid «frars e soras en Cristus» cuntegn. Humilitonza e carezia circumdeschan la convivenza ella famiglia cristiana. El engrazia al chor da Segnas che s’engascha per la cuminonza en spért solidaric. «Il chor ha era l’incarica d’annunziar la pasch divina e siu cant porta laud al Signur.» Sogn Roc ha medemamein demussau cun in engaschament persunal exemplaric siu grond cor per la miseria dil concarstgaun.

Engraziament per engaschament sur biars onns
Ina tabla commemorativa cuntegn ils nums dils emprems cantadurs dil 1917 e dils cantadurs actuals da 2017 engraviai sin in funs da metal. Il document dat perdetga dall’existenza centenara d’in’uniun vivificonta per la societad dil vitget da Segnas. La cronica, redigida da scolast e dirigent Gion Tenner, fa menziun detagliada dallas activitads dil chor viril e retegn anecdotas e fatgs ord la historia dalla veta sociala ella cuminonza dalla fracziun da Mustér. La scartira tradescha ch’ei ha dau numerus commembers ch’ein stai biars onns fideivels al cant viril ed han retschiert renconuschientschas dall’Uniun ceciliana Surselva, digl uestg da nossa diocesa e dalla pli aulta persunalitad da nossa baselgia, dil papa. A caschun dalla fiasta han nov cantadurs astgau prender encunter igl engraziament per lur fidonza tier il cant sacral. Armin Berther, Giusep Manetsch, Leo Simonet, Gion Battesta Manetsch, Anselm Sialm e Paul Duff ein gia vegn e trenta onns cantadurs, Marcus Berther ed Ignaz Giger meretan la medaglia episcopala per curont’onns ed Edwin Deflorin l’aulta distincziun «bene merente» dil papa per tschuncont’onns cant da baselgia. In usit singular fuorma la processiun da sogn Roc, la quala suonda al survetsch divin. Tenor la legenda van las dunnas ed ils affons naven dalla baselgia sur la val a Peisel e vinavon tier la caplutta da Cuoz per returnar da sutensi sin plaz-scola a Segnas. La dumengia vargada ei in dètg liung til semess sin via. Il cafanun ei suandaus dils affons cun lur capitani. Ils buobs portan buis liungas, per part pli liungas ch’els sezs. Las dunnas van alla fin culs affons pigns sin bratsch ni en crotschas. Suenter ina buna mes’ura retuorna la processiun a cantond laud a Maria sil plazscola nua ch’il plevon sur Georg dat la benedicziun finala.

Digna fiasta dil pievel
Il chor giubilont ha envidau tuts presents al past da fiasta. Ils hosps han priu plaz en sala dalla scola, las famiglias ed ils visitaders d’ordlunder ein seradunai ella tenda sil plaz davon. Duront il gentar han plirs oraturs purtau salids e gratulaziuns all’uniun giubilara. Cusseglier guvernativ Martin Jäger ha gratulau en num dalla regenza grischuna e menziunau la forza universala dil cant e dalla musica. Il cant tradiziunal dalla Surselva dat perdetga dalla cultura vivida e marca la singularitad dalla cuntrada. El ei engraziament per la bellezia tschelada e relata identitad culturala. La vicedirigenta Yvonne Flepp diregia las canzuns profanas dil chor da Segnas. Cun fin sentiment musical empeila ella las vuschs virilas en pretensiusas ovras sco «La Montanara» e d’Eduard Lombriser «Il signun». Alla fiasta dil Chor-baselgia da Segnas fan era ils cantadurs dil Chor da baselgia Sogn Gions Mustér honur e porschan bialas e frestgas canzuns profanas alla fiasta. La buna entelgientscha dils dus chors semanifestescha mintgamai il di da Rogaziun federala nua che sur tschuncont’umens contan la messa en baselgia claustrala. Cun tala tenuta da promover cultura ella cuminonza dil vitg, mo era en collaboraziun anoviars van ils cantadurs da Segnas el secund tschentaner. Cultura e tradiziun san era en in temps da midadas vegnir tgiradas. L’aviartadad ed il bien sentiment da cuminonza ein garant per in avegnir dil Chor-baselgia Segnas.