News-Details

Musica e sault dallas Dolomitas

30.08.2017

DA HANS HUONDER / ANR


Il Forum intercultural Mustér organisescha ina scuntrada culturala culs Ladins dallas Dolomitas. Suenter in di cun exercezis communabels suonda ina presentaziun publica en halla Cons. Dapi sia fundaziun igl onn 1999 organisescha il Forum intercultural Mustér repetidamein sentupadas ed arranschaments cun gruppas digl exteriur, denter auter era scuntradas da minoritads. Quellas ein sedadas grazia allas relaziuns dil forum cun l’Uniun federalistica dallas gruppas popularas dall’Europa (Fuev). 2005 ha il seminari internaziunal per minoritads linguisticas giu liug a Mustér e 2007 ei ina sentupada dils Aromuns da pliras tiaras suandada, organisada dalla fundaziun Convivenza en cooperaziun cun il forum. Sin iniziativa dil Forum cultural internaziunal Mustér – sco el vegneva numnaus lu – ha l’Europeada, il campiunadi europè da ballapei dallas minoritads linguisticas, giu liug el Grischun igl onn 2008. Ils davos onns ha il forum purschiu denter auter ina sentupada cun la
cultura russa e la cultura africana ed avon dus onns ein ils responsabels sedecidi per ina scuntrada SvizraPortugal. Quella ei sedada sin fundament dils biars Portughes che vivan e lavuran dapi onns ella regiun. Uonn stattan ils Ladins dallas Dolomitas ell’Italia el center. La fin d’jamna dils 9 e 10 da settember 2017 sescuntran gruppas dalla Val Gardeina cun scolars da musica e cun l’Uniun da costums Mustér.

Emprender in da l’auter
Cun ses arranschaments cun participaziun da gruppas d’autras minoritads e tiaras promova il Forum intercultural Mustér il brat cultural. El cass dalla sentupada culs Ladins dallas Dolomitas el Tirol dil sid stattan il sault popular e la musica el center. L’entschatta digl arranschament vegn fatga la sonda cun dus luvratoris. En quels emprendan la gruppa da sault da St. Ulrich e l’Uniun da costums Mustér mintgamai dus saults tradiziunals da l’autra regiun e cultura. En in ulteriur luvratori da musica exerciteschan scolaras e scolars dalla Scola da musica Surselva cun la gruppa da cant da St. Ulrich e sepreparan aschia per tocs musicals che vegnan allura presentai la dumengia al survetsch divin en baselgia parochiala da S. Gions. Sco quei che la presidenta dil forum, Jacinta Jacomet-Lombriser, di vegnan 25 persunas da St.Ulrich ella Val Gardeina a separticipar a quei brat cultural a Mustér. Sper la gruppa da sault e cant ei quei era ina formaziun da cant da dunnas cul num «Grödner
Frauendreigesang» ensemen cul dirigent e musicist Otto Dellago.

In brat cultural
Il program ufficial dalla dumengia entscheiva allas 09.30 cul survetsch divin e vegn terminaus entuorn las 16.00 en halla Cons. Leu vegn dau differentas producziuns, accumpignadas d’ina presentaziun dalla cultura dalla regiun dallas Dolomitas sco era d’in plaid dalla menadra digl Uffeci per cultura e lungatgs dil cantun Grischun, Barbara Gabrielli. A quella sentupada vegn surviu in gentar cun specialitads dallas Dolomitas, denter auter bizochels cun jarvas, preparai da cuschinieras e cuschiniers dil hotel Rhätia a Mustér e dalla mazlaria Pally a Curaglia. Tenor Jacomet Lombriser duei la sentupada plidentar l’entira populaziun. Ils organisaturs dil forum quentan cun rodund 120 persunas il di dalla presentaziun publica en halla Cons. «Ils Ladins ein fetg semeglionts a nus, buca mo pertuccont il lungatg. Lur cultura, mo era lur specialitads culinaras selaian cumparegliar cun nossas tradiziuns», di la presidenta. Alla tscherca dil tema per uonn hagi la suprastonza dil forum viu spert che quella sentupada savessi esser in bien project ed ina buna caschun da sentupada cun ina cultura jastra, mo tonaton semeglionta alla nossa era pertuccont il lungatg romontsch.