News-Details

Ina gronda sfida logistica

28.11.2014

Ils 10'000 meters cubic lenna ch’ein derschi a Mustér corrispundan pli u meins a treis tagls annuals. Malgrad quei grond quantum, vegn la vischnaunca buca a desister ils proxims onns da tagls. «En sesez essan nus en retard cun nos tagls. Ultra da quei ei la lenna derschida spatitschada per igl entir intschess entuorn. Vidlunder vegn che quei ei bia lenna veglia, pia la consequenza ch’igl uaul ei buca regiuvinaus dapertut», di il forester communal Simon Cathomen. Ils tagls da lenna surveschan alla regiuvinaziun digl uaul e da quels vul e sa la vischnaunca buca desister.

Cooperaziun cun interpresas
La finamira dalla vischnaunca ei d’allontanar la lenna derschida ord igl uaul entochen la fin da zercladur digl onn vegnent. «Nus stuein far quei en emprema lingia per impedir novs ignivs dil bau e consequentamein ulteriur donn vid la lenna», di Simon Cathomen. Entochen miez december, cura che la stagiun principala d’unviern entscheiva, eis ei previu da luvrar e transportar lenna ord ils uauls, aschilunsch che l’aura lubescha quei. Essend ch’ei ha derschiu plontas sigl entir intschess dalla vischnaunca da Mustér, ein las lavurs da rumida vegnidas partidas en tschun areals. L’incarica succeda cun agid da duas interpresas forestalas, sco era da duas societads da helicopter. La gruppa dil survetsch tecnic dalla vischnaunca ei engaschada oravontut leu nua ch’ei ha num runar lenna e deliberar vias, sendas e loipa da plontas derschidas. Vendida vegn la lenna satella ell’Austria ed il rest en Valtellina ell’Italia. «Sche nus vegnin da transportar ad uras la lenna ord igl uaul, savein nus quintar cun in prezi da vendita ella media da rodund 70 francs per meter cubic. Quei prezi corrispunda pli u meins ad in tagl cun lenna da qualitad mediocra», di il forester communal. Cun quei prezi da vendita e las subvenziuns che la vischnaunca obtegn persuenter, pon ils cuosts vegnir cuvretgs. D’in gudogn sa buca vegnir plidau. 30 pertschien ei lenna da brisch, 70 pertschien lenna da diever. La cumpart da lenna da brisch ei tier in tagl normal per rodund diesch pertschien pli bassa. Dils donns caschunai ein dil reminent era denter 15 e 20 possessurs d’uaul privats pertuccai a Mustér.

Helis cun differenta prestaziun
Damai che la lenna derschida ei fetg spatitschada, resta pil transport d’ina gronda part da quella sulettamein igl agid dil helicopter. Ils davos dis ein plirs stai en funcziun, il mardis schizun treis. «Ils helicopters normals san sgular cun ina peisa da biebein ina tonna. Auter ei quei tiel K-Max. Quel ha ina prestaziun d’entochen 2,7 tonnas», di Simon Cathomen.  Per di astga vegnir fatg per helicopter 160 rotaziuns ni siat uras da lavur. Vegness tutta lenna sgulada ord igl uaul, fussen rodund 10'000 rotaziuns necessarias. Il heli dil tip K-Max dall’interpresa Rotex ei in da paucs helicopters ell’Europa cun quella prestaziun. El ei concepius spirontamein pil transport da rauba. Tut en tut ein entochen 30 persunas per di stadas engaschadas quest’jamna egl uaul a Mustér ni vid lavurs dall’elavuraziun dalla lenna.